levensstijl die bij je past

post
Artikel uit de reeks Meer Aandacht, minder afleiding: krachtiger functioneren met ADHD. Artikelreeks gebaseerd op de veelbeluisterde podcasts van de Amerikaanse psychiater Ari Tuckman. Lees ze allemaal en begrijp je AD(H)D.

Zoek naar een levensstijl die bij je past

Iedereen functioneert het beste in een levensstijl die in balans is. Maar onbehandelde ADHD maakt het heel moeilijk om die balans te vinden. Gelukkig is het zo dat hoe meer controle je over jouw ADHD krijgt, hoe makkelijker het wordt om evenwicht in je leven te brengen.
Mensen met ADHD bevinden zich vaak in een levensstijl die hun ADHD erger maakt. Chaotisch, ongestructureerd of simpelweg te extreem. Vaak blijven ze te laat op om allerlei redenen en zijn ze de volgende dag onproductief. We weten allemaal dat slaaptekort je productiviteit torpedeert maar het is nog niet zo makkelijk om met dit soort gewoontes te breken. Vooral omdat het voortkomt uit ADHD-gerelateerde problemen met plannen en organiseren.
Helaas, voor een gebalanceerde levensstijl is het een vereiste om effectief te kunnen plannen en organiseren en moet je in staat zijn om dat consistent vol te houden. Dat zijn nou niet de typische eigenschappen van ADHD-ers. Het gevolg is dat een ADHD-er zich altijd extra in moet spannen om de gewenste balans te bereiken.
Wat is daar aan te doen? Het is een vereiste om proactief te worden. Dat betekent dat je vooraf nadenkt over je takenlijsten en dat je het er niet op aan laat komen. Dus, vooraf goed naar je lijst met activiteiten en taken kijken en proberen in te schatten wanneer je die het best kunt gaan uitvoeren.
Waar het om gaat is dat je de hoeveelheid dagelijkse taken aan kunt zodat ze niet als een sneeuwbal voor je uit rollen en grote problemen kunnen worden. We hebben het dan over al die dingen die in de afleveringen aan de orde zijn geweest, zoals time management, goede organisatiesystemen, accurate herinneringen.
Kortom, er komt wel wat bij kijken voordat iemand een uitgebalanceerd leven kan leiden. Sommige ADHD-ers geven het snel op als ze zich beseffen hoeveel tijd dit vergt en zich realiseren hoe onsuccesvol ze hierin zijn geweest in het verleden . Ze omarmen de chaos en beweren dat ze die liever hebben dan orde. Ze zeggen dat ze niet zo behoudend zijn als andere mensen. Ik ga zeker niet iemand veroordelen als die zo wil leven. Maar wat ik me altijd afvraag als ik iemand tegenkom die dit beweert is of ze deze levensstijl werkelijk verkiezen. Misschien leggen ze zich neer bij een chaotische levensstijl omdat ze zich niet in staat voelen iets te creëren dat stabieler is.
Ik leg hen altijd voor dat ze hun ADHD eerst behandelen. Want dat leidt tot betere resultaten en meer balans. Als ze dat gedaan hebben, dan hebben ze werkelijk de keuzemogelijkheid uit verschillende opties. Omarm je dan nog steeds liever de chaos, dan is dat een bewuste keuze.
ADHD-deskundige Kathleen Nadeau benadrukt dat een ADHD-vriendelijke levensstijl uit de volgende punten bestaat: voldoende slapen, een goed dieet, veel bewegen, controle over gebruik van roesmiddelen, aanvaardbare stressniveaus, stimulerende omgeving, carrière-keuzes die aansluiten bij je krachten en niet te veel van je ADHD-zwakheden bloot leggen, en last but not least een sociaal netwerk dat je steunt. Ik noem dit de lijst met Goede Voornemens, want het zijn de dingen waarvan we ons iedere nieuwjaarsdag voornemen er een beetje beter in te worden.
Geen van deze eigenschappen zullen je ADHD genezen of laten verdwijnen, maar ze zullen je in staat stellen om op je best te presteren. Dit betekent niet dat je als een kloosterling of als een robot moet leven en alles wat leuk is op moet geven. Te extreem worden in iets zorgt ervoor dat je het opgeeft. Dat is als afvallen op een dieet van alleen groente. Na een dag zit je aan een zak chips.
Het doel is dus om tot een levensstijl te komen die goed voor je is, maar ook haalbaar. Je moet er je best voor doen maar het moet je niet opbreken. Kies je ervoor om ADHD te behandelen en ga je daarom nieuwe gewoontes ontwikkelen en uitproberen dan heeft dat alleen succes als je die nieuwe gewoontes kunt volhouden. Die ondersteunen dus je ADHD-zwakheden maar moeten ook bij je passen omdat je er anders voortijdig de brui aan geeft.
Het heeft geen zin om vóór je werk naar de sportschool te gaan als je niet goed bent in vroeg opstaan. Het lijkt wel goed voor je te zijn, maar als je het niet zult volhouden is het beter om er niet aan te beginnen. Als je naar de sportschool gaat maar het verveelt je snel, zorg dan dat je gevarieerd sport zodat je blijft gaan. De afwisseling houdt je geïnteresseerd.
Als je wilt ontsnappen aan de dagelijkse sleur, zorg dan dat je plezier maakt, maar rond eerst je verplichtingen af, zodat je je niet schuldig hoeft te voelen tijdens je uitje en je met je hoofd ook bij de verwaarloosde verplichting bent.
Als je plezier maakt moet je je daar ook echt helemaal aan overgeven, zonder zeurend stemmetje in je hoofd dat zegt dat je eigenlijk meer belangrijke dingen te doen hebt. Als je meer thrills nodig hebt om te ontspannen, zoek die dan op. Zolang wat je doet veilig is en legaal, geef je er aan over. Snelle dingen, hoge dingen, feesten, Ibiza of desnoods schieten op de schietbaan.
Zorg goed voor jezelf door je regelmatig weer helemaal op te laden.

 

Ari Tuckman mmv Joris Koopman en Ivo Bakker